تبلیغات
صالحین - آسیب هایی که نوجوانان را تهدید می کند
 
صالحین
پایگاه بسیج مسجد علی ابن موسی الرضا علیه اسلام - مهرآباد جنوبی
درباره وبلاگ


با آنکه گلوله اش تنم رابوسید
خون زد شتک و پیرهنم را بوسید
آن قدر گلوله بر تن خصم زدم
تا خم شد و خاک وطنم را بوسید

مدیر وبلاگ : شهید گمنام
بسم رب الشهدا

از آن زمان که این ذهنیت غلط بین اغلب خانواده های ایرانی شکل گرفت که جای رایانه در اتاق بچه هاست و آنها بیشترین کاربران این وسیله فقط به ظاهر سرگرم کننده هستند، از آن زمان که بیشتر والدین در قبال نمرات بیست بچه ها و دریافت کارنامه عالی در پایان یک سال تحصیلی قول خرید جدیدترین گوشی تلفن همراه موجود در بازار با یک سیم کارت ثابت را به فرزندان و نوجوانان خود دادند، از آن موقع که بچه ها به شدت تحت تأثیر تبلیغات ماهواره ای برای خرید جدیدترین نرم افزارهای کامپیوتری، سی دی های بازی و لپ تاپ های تبلت و آی پد و... قرار گرفتند و پدر و مادرها هم برای به اصطلاح تشویق و پر کردن اوقات فراغت بچه ها این وسایل مدرن ارتباط جمعی را برای دلبندان معصوم خود تهیه کردند و دروازه ورود به دنیای اینترنت را هم ناآگاهانه برای آنها باز نمودند، همه و همه ناخواسته فرزند نوجوان خود را در معرض شدیدترین آسیب های خانوادگی، اجتماعی، روانی و هزاران آفت مدرن روز قرار دادند، آسیبی که متأسفانه دامن گیر اکثر خانواده ها شده است. در این میان آنچه که می تواند سپری در مقابل این تهاجمات فرهنگی باشد، شناخت این آسیب ها و اطلاع رسانی والدین از این خطرات خانمان سوز است.

 

امروزه رقیبی به نام تربیت رسانه ای از قبیل سی دی، ماهواره و اینترنت جایگزین فضاهای تربیتی خانواده ها شده است . این امر تهدید ی جدی و نگران کننده برای والدین محسوب می شود. وسایل ارتباط جمعی سرعتی وصف ناپذیر یافته و زمان و مکان را درنوردیده است و هیچ مانعی را بر سر راه خود برنمی تابد . نوجوانان که بازیگران اصلی و سواران پیشتاز این موج هستند، نیز بیش از هر زمان دیگری نیاز به شناختن و شناخته شدن دارند.خانواده ها نه می توانند فرزندان خود را از دسترسی به علوم و فنون روز بازدارند و نه این که می توانند آنها را در چاردیواری اتاق خالی محبوس کرده و تمام این وسایل ارتباط جمعی را از دسترس آنها دور نگه دارند، بلکه همه وظیفه داریم در این گردونه علم و ارتباط، بچه ها را نسبت به خطراتی که آرام آرام جسم، روح و روان آنها را تخریب می کند آگاه سازیم و نحوه صحیح استفاده از این وسایل ارتباطی را به فرزندان مان آموزش دهیم.

بحران هویت، موسیقی های مبتذل غربی با مضامین و محتوای ضددینی، ماهواره و اینترنت، تلفن همراه، بلوتوث های مستهجن، پول های توجیبی بی رویه به بچه ها برخی از مهم ترین مصادیق آسیب هایی است که نوجوانان را تهدید می کند. به منظور آشنایی بیشتر با چگونگی ورود این وسایل ارتباط جمعی به درون خانواده ها و اثرات مخرب آن ها در تربیت فرزندان و همچنین راهکارهای برخورد با این آسیب ها، دو شماره گزارش روز را به این موضوع اختصاص داده ایم.

● دوگانگی فرهنگی

به اعتقاد کارشناسان مسائل تربیتی، اولین اثرات مخرب استفاده ناصحیح از اینترنت و وسایل ارتباط جمعی «دوگانگی فرهنگی» است. فرزندان ما در استفاده ناصحیح از این وسایل و بخصوص اینترنت دچار تضادهایی می شوند که نمی توانند مسیر زندگی خویش را به درستی با فرهنگ ایرانی اسلامی مطابقت داده و به نوعی دچار سرگردانی و تضادهای فرهنگی می شوند.

فاطمه مظهری، کارشناس مسائل تربیتی و امور مذهبی در گفت وگو با گزارشگر کیهان در این خصوص می گوید: «تحریک های عصبی، اختلالات یادگیری، بحران هویت و تخیل گرایی افراطی نیز از عوامل مخرب استفاده نادرست از وسایل ارتباط جمعی است. اختلالات ناشی از استفاده غلط وسایل ارتباط جمعی می تواند اثرات جبران ناپذیری را بر روی دانش آموزان و جوانان داشته باشد. بنابراین خانواده ها با ایجاد محیطی امن و ایجاد جذابیت ها می توانند فرزندان خود را به سوی محیط گرم خانواده راهنمایی کنند و بصیرت و بینش فرزندان را بر استفاده از این وسایل افزایش دهند.»

خانم مظهری در ادامه می گوید: «با ایجاد زمینه های مناسب، روش های بهره برداری درست از وسایل ارتباط جمعی در بین نوجوانان و جوانان را باید ارتقا دهیم تا آثار تخریبی استفاده ناصحیح از این وسایل در جامعه روبه کاهش رود.»

● خطرات واقعی ابزارهای ارتباطی در انتظار نوجوانان و جوانان

«پدیده ای که امروزه روبه افزایش است گسترش ابزارهای ارتباطی و عدم اطلاع والدین از چگونگی عملکرد این ابزارها است و مهم ترین آسیبی که بچه ها از این وسایل می بینند به مدیریت نکردن والدین در استفاده صحیح از این ابزار برمی گردد.»

دکتر زهرا هاشم پور، روان شناس در گفت وگو با گزارشگر کیهان ضمن بیان مطلب فوق و با اشاره به این که تا چند سال گذشته تلفن و نمابر جزو تنهاترین وسایل ارتباط عمومی به شمار می آمدند، می گوید: «با گسترش تکنولوژی در بخش ارتباطات به مرور شبکه های تلویزیونی محلی از حالت محلی خارج شده و به واسطه ماهواره های ارتباطی در سراسر دنیا قابل مشاهده شدند، هنوز چندی از روی کار آمدن ماهواره ها نگذشته بود که دنیای دیجیتال شکل تازه ای به خود گرفت. سیستم های ماهواره ای به صورت دیجیتال اقدام به انتقال تصاویر در سراسر دنیا نمودند و استفاده از سیستم ماهواره باعث سهولت در امر ارتباطات جوامع مختلف شد.»

دکتر هاشم پور، اضافه می کند: «کم کم سیستم های مخابراتی نیز سیستم تلفن همراه را راه اندازی کردند. استفاده از اینترنت در جوامع گسترش یافت ،تا این که در کشوری همچون ایران طی کمتر از ۱۰ سال به راحتی در هر خانه ای یک رایانه متصل به اینترنت و برای هر عضو خانواده بالای ۱۸ سال یک گوشی و یک سیم کارت تلفن همراه در دسترس قرار گرفته است. حال آن که از خطرات استفاده غیرمتعارف از این ابزارهای ارتباطی بی اطلاع هستیم.»

دکتر هاشم پور، با اشاره به این موضوع که یکی از ابزارهای کارآمد دنیای امروز رایانه می باشد که هرکس با هر سنی و دانشی را به سمت خود جذب می کند، خاطرنشان می سازد: «بازی های مهیج رایانه ای، فیلم های انیمیشنی، برنامه های آموزشی، اشتغال ارتباط، سهولت در امر فعالیت های روزمره و سرگرمی از یک سو، ورود به سایت های غیراخلاقی اتاق های گپ و گفت وگو (چت) و بحث های متفاوت توسط افراد از سوی دیگر باعث می شود تا کودک به علت کنجکاوی، نوجوان و جوان به علت گرایش های ج__ن__س__ی و لذت طلبی و مقتضای سن و سال، در دام افراد سودجو یا افراد بی هویت که به منظور و هدف انحرافات اخلاقی در چت روم ها یا در سایت های مختلف فعالیت می کنند، قرار بگیرد و در ادامه این مسیر کم کم راه بازگشت را از دست بدهد.»

وی در ادامه همچنین بر آسیب هایی که از طریق اینترنت به نوجوانان وارد می شود هم اشاره می کند و می گوید: «اینترنت هم مثل تمام وسایل ارتباط جمعی جنبه های مثبت و منفی دارد. این پدیده علی رغم فرصت های مناسبی از قبیل دست یابی به اطلاعات فراوان مورد نیاز و توسعه و تولید دانش برای ما، تهدید هایی را متوجه افراد می سازد، و از آنجا که بیشترین کاربران آن را نوجوانان و جوانان تشکیل می دهند، استفاده نادرست از آن به دلیل مشغله زیاد والدین و نظارت کم رنگ آنها، می تواند نیروی پویا و کارآمد کشور را تهدید کند.»

دکتر هاشم پور، اضافه می کند: «استفاده نادرست از اینترنت دو وجه متمایز دارد، یکی این که کاربران در هدفمندی و میزان استفاده از آن تابع ضابطه و قاعده ای نباشند که در این صورت جوانان و نوجوانان عادت می کنند اوقات فراغت خود را به بیهودگی و بدون برنامه ریزی بگذرانند و این تصور در ذهن آنها شکل گیرد که نهایت زندگی چیزی جز بازی و سرگرمی و کام جویی نیست و وجه دوم، نوع بهره برداری از آن و مراجعه به سایت هایی است که موارد ناهنجار و غیراخلاقی را ترویج می کنند که از این طریق هم هویت ملی فرد را مورد تهاجم قرار می دهند و هم به تخریب شخصیت اجتماعی و حوزه روانی او می پردازند.»

وی با اشاره به اینکه نخستین و شاید خطرناک ترین اثر منفی اینترنت که موجب استفاده های نادرست نوجوانان از اینترنت می شود، «اعتیاد اینترنتی» است، می گوید: «زیاده روی در استفاده از اینترنت می تواند برای سلامت فکری و فیزیکی شخص خطرناک باشد. اعتیاد به اینترنت و رایانه کارکرد انطباقی شخص را مختل می کند ،ضمن این که اضطراب، افسردگی، کج خلقی، بی قراری و افکار وسواسی را هم برای فرد به دنبال دارد. از طرفی در عین حال که روابط این افراد به ویژه نوجوانان و جوانان در جهان مجازی افزایش می یابد، در مقابل از دامنه روابط آنان در جهان واقعی کاسته می شود . همچنین احتمال لطمه دیدن عملکرد آموزشی نیز وجود دارد.»

دکتر هاشم پور، همچنین تصریح می کند: «بهتر است رایانه در اتاق شخصی فرزندان نباشد (مخصوصا اگر در سن نوجوانی و بلوغ می باشند و رایانه قابلیت اتصال به اینترنت را داراست.) رایانه باید در محلی باشد که والدین به راحتی بر صفحه مانیتور نظارت داشته باشند، در صورتی که امکان قرار دادن رایانه در محلی غیر از اتاق شخصی میسر نمی باشد، لازم است در مواقعی که فرزند در اتاق خود مشغول کار با رایانه است به صورت غیرمستقیم بر کار آنها ناظر باشند.»

● اهمیت توجه به نوجوانان

نوجوانی زمان بروز خلاقیت در انسان است. در این دوره بچه از بازی با لگو، ماشین و عروسک بیرون آمده و دیگر نمی توان وی را به هر چیزی سرگرم کرد، به همین دلیل توجه به او در سنین نوجوانی بسیار مهم تر از هر دوره ای است.

حجت الاسلام حسن قربانی محقق و پژوهشگر مسائل دینی در گفت وگو با گزارشگر کیهان با اشاره به اینکه تغییر در بخش های بدنی و روانی انسان در این دوره او را نسبت به بسیاری از امور حساس می کند و واکنش های عاطفی و احساسی او را برمی انگیزد، خاطر نشان می کند: «یک نوجوان دراین سنین، در دوره ای قرار دارد که عقل در وی هنوز کاملا رشد نیافته ولی عاطفه و احساسات در او اوج گرفته است و واکنش و کنش های عصبی و پرخاش جویانه او، ریشه درهمین شدت و حدت یافتن احساسات دارد.»

وی می گوید: «بی گمان دوره نوجوانی را می بایست دوره انقلاب ها و گذار دانست.

انسان از سادگی کودکی بیرون آمده و توانایی های جسمی و بدنی او به شدت افزایش و فعل و انفعالات درونی رشد ناگهانی کرده است. اگر دوره نوجوانی به خوبی مدیریت و مهار شود، در جوانی که عقل بروز و ظهور می یابد، عقل و عاطفه انسان را به کمالی می رساند که می توان از آن به «اوج انسانیت» تعبیر کرد.»

حجت الاسلام قربانی اضافه می کند: «سرکوب عواطف در نوجوانی و برخورد نادرست با احساسات این دوره می تواند انسان را در دوره جوانی انسانی خشک و بی روح و بی عاطفه کند، یا او را به سوی رفتارهای عاطفی شدید در دوره بزرگسالی هدایت نماید.»

از این روست که در روایات به همان اندازه که بر رها کردن کودکان به حال خود برای بازی و سرگرمی در کودکی تاکید شده است، در دوره نوجوانی بر مواظبت و مدیریت احساسات و عواطف او تاکید شده است.

● تقویت اعتماد به نفس نوجوانان

در برخی از روایات از مربیان و اولیا بچه ها خواسته شده تا در دوره نوجوانی او را وزیر خویش قرار دهند، یعنی درهر کاری او را به کارگرفته و به او اعتماد کرده و این گونه اعتماد به نفس او را افزایش دهند تا زمینه استقلال در وی فراهم آید. وزارت نوجوان به این معناست که او را نمی بایست به حال خود رها کرد و همانند دوره کودکی با او روبه رو شد؛ چرا که این گونه رها کردن و سرگرم شدن موجب می شود تا نتواند مسیر درست رشد را بپیماید. بنابراین می بایست به نوجوان کارهایی را محول کرد تا زیرنظر مستقیم مربی کار کند و زمینه استقلال عمل را به دست آورد.

حجت الاسلام قربانی، با اشاره به این که چهار وظیفه اصلی در این دوره بر اولیا و مربیان نوجوان از سوی اسلام گذاشته شده خاطر نشان می کند: «دعوت به اطاعت خدا، آموزش واجبات، نهی از منکرات و برانگیختن برکارهای خیر و نیک نیز از جمله این وظایف هستند و در این روایت که در بحارا لانوار ج ۷۱، ص ۸۶ آمده، به خوبی شرایط و نیازهای بچه ها معرفی و راه های درمان نیز تعیین و مشخص شده است.»

حجت الاسلام قربانی می گوید: «شرایط امروزی دنیا، درصد رفتارهای پرخطر را در نوجوانان افزایش داده است، آسان شدن ارتباط در هر شکل و شیوه ای به نوجوانان این امکان را می بخشد تا هرگونه که خواست عمل کند و نسبت به هر چیزی اطلاعات کافی داشته باشد. تلفن همراه با ابزارهای ارسال تصاویر و اینترنت و دام های بزرگ در جهان مجازی و وبگردی افزون بر اینکه نوجوانان را از حضور در جمع واقعی و دنیای حقیقی باز می دارد و گوشه گیر می کند و به جهان مجازی و خلوت می کشاند، به همان اندازه او را در خطر انحراف قرار می دهد.»

این پژوهشگر با استناد به روایتی از پیامبر اعظم(ص) در مورد دوره های رشد در بچه ها می گوید: «حضرت رسول(ص) می فرمایند: فرزند تو هفت سال آقا، هفت سال بنده و هفت سال وزیر است، اگر تا سن بیست و یک سالگی، خوی و خصلت هایش را پسندیدی که خوب وگرنه او رابه حال خویش رها کن، زیرا تو در پیشگاه خدا معذوری.» این که در روایات وارد شده که فرزند را در نوجوانی وزیر خود قرار دهید، به این معناست که او را همواره در کنار خود نگه دارید و به کارگیری او در کارهای خود، افزون بر این که به او آموزش زندگی می دهد، اجازه نمی دهد تا دیگران از خلوت و قدرت احساسات و عواطف انسانی او سوء استفاده کرده و او را به مسیرهای ناکجا آبادی که آخرش جزتباهی نیست، سوق دهند.»

بحران هویت، آسیبی جدی برای نوجوانان اصلی ترین آسیبی که درحال حاضر نسل جوان و نوجوان را تهدید می کند آسیب بحران هویت است.

دکتر محمدرضا کرمی کارشناس امور فرهنگی در گفت وگو با گزارشگر کیهان می گوید: «تک تک آسیب های اجتماعی که درحال حاضر با آنها درگیر هستیم حاصل عدم پرداخت صحیح به مقوله هویت نوجوانان و جوانان است.»

وی می گوید:«بعداز پایان جنگ تحمیلی یک خلأ جدی در عرصه هویت سازی ایجاد شد و متاسفانه در دوران سازندگی و اصلاحات، ساختار هویت از هویت ملی اسلامی به هویت مبتنی بر تفکر غرب، هویت صنعتی، سبک زندگی و مصرف گرایی مبتنی بر تفکر اختصاصی غرب در جامعه شکل گرفت و در مورد تعاریف هویت بین نسل جدید و قدیم و بین خانواده ها گسست جدی ایجاد کرد و این شکاف روز به روز عمیق تر می شود و توجه زیادی هم به بازیابی هویت صورت نمی گیرد.»

دکتر کرمی می گوید: «اگر امروز می بینیم نسل جدید و جوان، ذائقه های متفاوتی در نوع پوشش و لباس خود دارد و در سبک موسیقی و سینما از یک ذائقه دیگری برخوردار است، به این دلیل است که آن هویت اصلی و ملی را خیلی خوب به او معرفی نکرده ایم و دراین بین اگر سراغ مصادیق برویم و اصل و ریشه را درست نکنیم، با حل هر مصداق، مصداقی جدید جایگزین می شود. مثلا ممکن است با یک فشار یا یک برنامه کوتاه مدت مسئله پوشش حل شود، اما به جای آن اندیشه و نگاه غربی در سبک زندگی رسوخ می کند. بنابراین اگر قرار است آسیب های اجتماعی حل شود باید با یک نگاه ریشه ای از هویت شروع کنیم.»دکتر کرمی خاطر نشان می کند: «بازیابی هویت نوجوان و شناسایی هویت ملی و دینی و تربیت هویت انقلابی نیز باید در دستور کار تمام مسئولان و مربیان آموزشی و تربیتی قرار گیرد تا به تبع آن آسیب هایی که از ناحیه بحران هویت برخاسته، به مرور زمان جبران و رفع شود.»

دغدغه هر پدر و مادری داشتن فرزند یا فرزندانی سالم و تندرست است. والدین بیش از هر چیز نگران خورد و خوراک و پوشاک و درس و مشق بچه ها هستند و برای برآورده کردن این نیازهاست که شب و روز تلاش می کنند و لحظه ای آرام و قرار ندارند. اما آیا هیچ با خود اندیشیده اید که دلبندان مان علاوه بر غذای جسم به غذای روح و روان هم احتیاج دارند که اگر چنانچه این غذا در فضای گرم و صمیمی و در محیط خانواده برایشان فراهم نشود خود را برای تهیه این غذاها به هر در و دیواری می زنند یا با هر طناب پوسیده ای به قعر چاه می روند و آینده خود را تباه می سازند.

امروزه با گسترش وسایل ارتباط جمعی متأسفانه نوجوانان و جوانان گمشده ها و کمبودهای عاطفی خود را در بازی های پرهیجان و بی محتوای رایانه ای، موسیقی های مبتذل غربی و فضای پرخطر و مجازی اینترنت جست وجو می کنند. آنها در یک گمان واهی بر این باورند که کامپیوتر و اینترنت دروازه ورود آنها به دنیای اطرافشان می باشد و ما به عنوان والدین اگر لحظه ای، فقط لحظه ای غفلت کنیم فرزندان خود را غرق در خطر می بینیم و اگر مدیریتی صحیح و نظارتی دقیق بر کارها و رفتار آنها نداشته باشیم نوجوانان مان همچون ماهی از دست مان سر می خورند و در دریای پرتلاطم امواج ماهواره و اینترنت غرق می شوند. آن موقع است که رهایی آنها از این دام ها کاری بس دشوار خواهد بود.

● رایانه، اعتیاد جدید قرن

امروزه دنیای رایانه هویت یابی و هویت جویی نسل جوان را تا جایی در ابعاد فکری و اخلاقی تحت تأثیر قرار داده که آسیب های اجتماعی رابطه تنگاتنگ با مقوله فناوری اطلاعات، انفجار اطلاعات و جهانی شدن پیدا کرده است.

رضا نباتی، کارشناس فرهنگی در گفت وگو با خبرنگار سرویس گزارش روز کیهان با بیان این موضوع که رایانه موجب بروز پدیده جدید «اعتیاد نو و مدرن» و افزایش آسیب های اجتماعی شده است، خاطرنشان می کند: «استفاده خارج از حد متعارف از اینترنت باعث وابستگی شدید روانی و فکری کاربر می شود. به طوری که بعضی از کاربران به یک فضای غیرواقعی پناه برده و در آن زندگی می کنند. در این میان سودجویان نیز از طریق اینترنت به راحتی کالاهایشان را تبلیغ می کنند، خبرهای دروغین و پیام های مورد نظرشان را برای جوامع می فرستند، ابهت فرهنگی و دینی خانواده ها را می شکنند و زمینه های آشفتگی هویت را برای نوجوانان فراهم می کنند.»

این کارشناس تأکید می کند: «آنان در این بین با کوچک ترین غفلت و ناآگاهی والدین، راه را برای انواع انحرافات و آسیب های اخلاقی فرهنگی فرزندان جامعه باز کرده و موجب سقوط آنان از درجات بلند معنویت خواهند شد.»

از وی در خصوص راهکارهای برخورد با این مشکلات و مناسب ترین برخورد والدین با نوجوانان و جوانان سؤال می کنم که در توضیحاتی با اشاره به تعریفی از آسیب می گوید: «عواملی که موجب دور شدن فعالیت های اجتماعی نوجوانان از مسیر تربیت و حضور در رفتارهایی که می تواند به او در پیدا کردن مسیری مناسب صدمه بزند، آسیب نامیده می شود. همچنین آسیب های نوپدید هم آسیب هایی هستند که از ارتباط نوجوانان با ابزار و تکنولوژی های جدید ممکن است برای او پیش آید و مسیر تحصیل، تربیت و آینده او را از جهت اصلی دور کند. بنابراین یکی از راه های پیشگیری از بروز این گونه آسیب ها در نوجوانان توجه ویژه به تربیت و تقویت مسائل دینی و مذهبی آنها از سوی مسئولان آموزشی و تربیتی و مخصوصاً خانواده ها است. ضمن این که نقش مدیریتی والدین را هم در نحوه استفاده صحیح از این ابزار نباید نادیده گرفت.»

نباتی با اشاره به این که خودباوری ضعیف در نوجوانان و عدم توجه به نیازهای عاطفی و احساسی در سنین بلوغ از سوی خانواده زمینه گرایش آن ها را به سوی اعتیاد فراهم می کند، می گوید: «اگر اولیا و مربیان آموزشی این اجازه را به نوجوان بدهند که هر کدام با توانمندی هایی که دارند به موقعیت های مناسب و صحیحی دست یابند و این احساس «من می توانم خوب باشم» را در خود ببینند، اعتماد به نفس و باور جوان و نوجوان از خودش در سطح بسیار خوبی قرار می گیرد و اگر نوجوانی خود را باور داشته باشد و ارزش خاصی برای خود قائل باشد کمتر تحت تأثیر دیگران، عوامل بیرونی و فضای مجازی قرار می گیرد.»

● جوانی، دنیایی سرشار از تحرک

دنیای جوانی و نوجوانی، دنیای هیجان و تحرک، شور و نشاط و شادی است. امروزه در برخی از خانواده ها این هیجانات و تحرکات با شنیدن موسیقی های غربی از طریق ماهواره و سی دی، تخلیه می شود. البته موسیقی به خودی خود آسیب زا نیست. اما وقتی موسیقی با چاشنی زیرزمینی و آهنگ های غربی مثل رپ و متال و... همراه شود، آن وقت است که باید گفت خطری جدی خانواده ها را تهدید می کند. چرا که گرایش نوجوانان به موسیقی های مبتذل زمینه ورود آنها را به انحرافات اجتماعی از قبیل اعتیاد و گرفتار شدن در دام های مصیبت بار را فراهم می سازد. حال این که چگونه موسیقی به عنوان یکی از ابزارها باعث اعتیاد در نوجوانان و جوانان می شود، سؤالی است که حسین سیرانی، روان شناس و مدرس دوره های مهارت های زندگی به آن پاسخ می دهد. وی در گفت وگو با گزارشگر کیهان با اشاره به اینکه افراد در موقعیت های متفاوت واکنش های مختلفی از خود نشان می دهند، می گوید: «هر وقت تعادل جسمی، روانی و اجتماعی نوجوانان در برابر موقعیت ها به هم بریزد، آسیب شروع می شود. گوش انسان و حس شنوایی او یکی از حواسی است که اگر تعادل آن از بین رود، آسیبی جدی متوجه فرد می شود. مقدار صدایی که قرار است هر کس بشنود می تواند به او آرامش دهد یا این که آسیب ایجاد نماید و اگر در این بین سیستم عصبی هوشمند خود را به خوبی بشناسیم و کارایی آن را بدانیم، قطعاً کمتر دچار آسیب های متعدد می شویم.»

این روان شناس با بیان این که به طور متوسط میلیاردها سلول عصبی هوشمند در بدن و مغز انسان ها وجود دارند، می گوید: «این سلول های عصبی هوشمند وظایف متعددی را برعهده دارند که از جمله انتقال پیام های عصبی به سیستم عصبی خودکار یا مغز می باشد که به طور طبیعی یک سرعت زمانی خاص برای انتقال این پیام ها در نظر گرفته شده است، چنانچه این زمان کاهش یا افزایش یابد، سیستم عصبی دچار اختلال می شود و فرد برای رفع این اختلال نیاز به کمک های حمایتی دارد که گاهی محرک بیشتر یکی از آنها می باشد که این محرک می تواند موسیقی باشد.»

سیرانی می گوید: «گوش انسان به طور طبیعی با شنیدن صدای طبیعت آرامش پیدا می کند، اما با شنیدن موسیقی هایی که صدای آنها از حد طبیعی خارج هستند همچون موسیقی زیرزمینی که به سبک متال، هوی و رپ تولید می شوند، باعث می گردند سرعت طبیعی درک صوتی از حد طبیعی خارج شده و شدت پیدا کند بر همین اساس است وقتی فرد به موسیقی تند گوش می دهد احساس هیجان و نشاط پیدا می کند، این نشاط بیش از حد فقط برای مدت کوتاهی در وی هیجان دارد و بعد از تکرار سلول های عصبی از دریافت و انتقال این پیام های زیاد و سریع خسته می شوند و حالت عصبی و پرخاشگری را به طور ناخودآگاه در فرد ایجاد می کنند و به اصطلاح فرد جرقه ای می شود و از کوره درمی رود. در ادامه فرد جرقه ای شده مدام خسته تر می شود و واکنش های هیجانی یا خوشحالی دیگر از خود نشان نمی دهد و به مرور زمان برای درس خواندن و انجام کارهای روزمره نیز به مشکل برخورده و با کم حوصلگی و عدم تمرکز بر روی کارها مواجه می شود که شایع ترین آنها «پرش افکار» است.»

این مدرس می گوید: «در این زمان است که فرد برای ادامه فعالیت های خود کمافی السابق به محرک دیگری روی می آورد تا بتواند به حالت نرمال گذشته برگردد. در این موقع است که نیاز به دوپینگ کردن پیدا می کند. چنانچه برای این شارژ شدن در محیطی قرار داشته باشد که این شرایط به آسانی برای او فراهم شود، به راحتی از آن استفاده خواهد کرد. در غیر این صورت با راهنمایی و کمک دوستان درصدد راه چاره ای برمی آید و از همین جاست که پای او به جاده خطرناک اعتیاد باز می شود.»

این روانشناس خاطرنشان می کند: «یک نوجوان یا جوان با یک بار مصرف مواد مخدر معتاد نمی شود، بلکه در وهله اول او نشاط بیشتری نیز می یابد، در مرحله بعد جمع گراتر می شود و به قول معروف سرحال می گردد، و شاید حوصله اش هم برای انجام کارها بیشتر شود. اما این آغاز راه اعتیاد است، چون تا زمانی که اثر ماده در بدن فرد وجود دارد او قدرت و توانایی دارد، و این روند آرام آرام کاهش می یابد تا جایی که او همان آدم قبلی نیازمند به محرک می شود.»

وی می گوید: «با توجه به این که فرد، تجربه خوشایندی را کسب کرده دوباره سراغ همان عمل می رود تا انرژی مضاعفی بگیرد و چون سرعت حرکت سلول های عصبی انتقال پیام به صورت مصنوعی افزایش یافته است، این دفعه تداوم آن شور و نشاط کم تر از دفعه قبل است و این چنین است که فرد آرام آرام برای تأمین انرژی مورد نیاز خود دز ماده را بالا برده و این چرخه آن قدر تکرار می شود تا فرد به مواد مخدر معتاد می گردد.»

سیرانی اضافه می کند: «موسیقی مخرب غربی به گونه ای فرد را به هیجان می رساند که درنهایت به سمت مواد مخدر سوق داده شود و افکار و عقاید مورد نیاز استعمارگران را از فرد معتاد به دست آورند.»

وی با اشاره به استفاده بی رویه نوجوانان و جوانان از هندزفری برای گوش کردن آهنگ ها و موسیقی های تند به آلودگی صوتی بیش از حد آن ها اشاره می کند و می گوید: «ضرب آهنگ و دسیبل این موسیقی ها چندین برابر شدیدتر از صدای بوق ماشین و موتور و آلودگی صوتی موجود در کوچه و خیابان است که به طور غیرمستقیم به گوش می رسد و متأسفانه الآن گوش کردن آهنگ از طریق این گوشی ها بسیار رایج شده است. خانواده ها باید از هر حیث متوجه سلامت جسم و روان فرزندان خود باشند، تا خدای ناکرده در دام اعتیاد از طریق موسیقی های زیرزمینی، گرفتار نشوند؛ چرا که گسترش این فرهنگ موسیقی در جوامع جهان سوم و رو به توسعه به شدت در حال افزایش است. مخصوصا دشمنان داخلی و خارجی از طریق دشمنی خاموش به کشورهایی که از منابع ثروت زیاد ملی، معدنی و انسانی برخوردارند مثل ایران هجوم می آورند و آنها را سخت تحت تأثیر قرار می دهند. بنابراین مسئولان فرهنگی و مربیان تربیتی باید موسیقی های اصیل ایرانی و آهنگ های مجاز را به شکلی در اختیار نوجوانان و جوانان قرار دهند که مورد پسند آنها قرار گیرد تا راه ورود موسیقی های زیرزمینی بسته شود. همچنین می بایست برای هر منعی جایگزینی داشته باشیم در غیر این صورت آن منع خود به خود باعث گسترش بیشتر می شود.»

سیرانی با اشاره به این که در نوجوانان باید علامت سؤال ایجاد کرد و آزادی تصمیم گیری به آنها داد، می گوید: « نوجوانان ی که ما فکر می کنیم از اعتقادات دینی و اصول ریشه ای خانواده دور هستند، درواقع این گونه نیستند، بلکه آن ها دنبال نگاه متفاوت اند و بهتر است این نگاه متفاوت به آن ها عرضه شود، آن موقع چیزی در جامعه و بین نسل ها اتفاق می افتد به نام «همدلی» که این همدلی از هم زبانی، هم نژادی و هم ملیتی برتر است و ما را به سمت بهداشت روانی، جسمی و اخلاقی در جامعه پیش می برد. هیچ انسانی نمی خواهد به خودش آسیب رساند، مگر این که ناآگاه باشد، بنابراین از خانواده ها و جوانان می خواهیم به سمت واژه همدلی پیش روند.»

● موسیقی های کفرآمیز شیطانی

از سیرانی درخصوص مضامین و متن اشعار موسیقی های زیرزمینی سؤال می کنم که در توضیحاتی می گوید: «متن اشعار موسیقی های زیرزمینی غربی کلماتی کاملا کفرآمیز، شیطانی و تحریک آمیز است که سلسله اعصاب و هورمون های ج__ن__س__ی را سخت تحت تأثیر قرار می دهد و متأسفانه به شکلی بسیار هنرمندانه طراحی شده اند که روی ناخودآگاه انسان تأثیر می گذارد و رفتار فرد را تحت اختیار خود درمی آورد.»

● شب نشینی های جوانان ممنوع!

یکی از آسیب هایی که جوانان و نوجوانان را تهدید می کند اعتیاد به الکل و مواد مخدر است که اکثرا در شب نشینی ها اتفاق می افتد.

دکتر حمید جمشیدیان، روان شناس در گفت وگو با گزارشگر کیهان با اشاره به این که اکثر آسیب ها از دوره نوجوانی و جوانی در جمع و گروه همسالان رخ می دهد، می گوید: «متأسفانه به دلیل این که زمینه های گرایش نوجوانان و جوانان به سمت این مواد از سوی رسانه ها، مسئولان و مربیان آموزشی به صورت مستقیم برای آن ها تفهیم و بازگو نشده است و نوجوانان در این گونه موارد با نقصان جدی روبه رو هستند، خیلی راحت در دام اعتیاد گرفتار می شوند.»

دکتر جمشیدیان همچنین به نقش کم رنگ خانواده ها در جلوگیری از حضور فرزندان خود در جمع دوستان کم تجربه و کم سن و سال اشاره می کند و می گوید: «خانواده ها در جلوگیری از ورود بچه ها به وادی اعتیاد خیلی نقش دارند. اما به نظر می رسد آن ها از این خطری که جامعه و فرزندان شان را تهدید می کند، خیلی آگاه نیستند و به واسطه مشغله زیاد کاری و نگرانی های معیشتی و شاید به دلیل عدم توانایی در برقراری ارتباط خوب با فرزندان، وظیفه اصلی خود را تا حدودی فراموش کرده اند و نمی توانند به خوبی ایفای نقش تربیتی کنند.»

این روان شناس به نقش فراموش شده و کم رنگ مسئولان آموزشی هم اشاره می کند و می گوید: «بچه ها از ۲۰ درصد هوش منطقی (آی کیو) و ۸۰ درصد هوش عاطفی (ای کیو) برخوردار هستند و متأسفانه اکثر مسئولان و مربیان مدارس به هوش منطقی دانش آموزان توجه دارند و از اعتماد به نفس دادن به بچه ها و ترسیم چشم انداز آینده آنها غفلت می ورزند. اگر خانواده ها و مربیان مدارس به هوش عاطفی نوجوانان و جوانان توجه ویژه ای داشته باشند و تمام هم و غم خود را صرف آموزش دروس نکنند و آنها را از نظر عاطفی غنی سازند فرزندان را به طور طبیعی به سوی یادگیری سوق می دهند.»

دکتر جمشیدیان می گوید: «اولویت های آموزشی باید تغییر کند و خلأهای احساسی و عاطفی بین نوجوان و خانواده و مدرسه پر گردد، چنانچه به نیازهای عاطفی یک دانش آموز توجه شود، به اعتماد نفس دادن به او کمک می شود و نوجوانی که از یک اعتماد به نفس و شناخت واقعی نسبت به محیط پیرامون خود برخوردار باشد، به هیجانات و لذت های زودگذر دل خوش نمی کند و حتی درصدد یک بار امتحان کردن هم برنمی آید. چون می داند هیجان و تجربه اول بسیار خطرناک است.»



نوع مطلب : اجتماعی، سیاسی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
پایگاه مجازی فارسی زبان مقاومت اسلامی لبنان - حزب الله